Working Tips

Chia sẻ về Tư duy, Brief thiết kế và cách làm việc phát huy thế mạnh đôi bên

Reading Time: 9 minutes

Tôi biết khá nhiều bạn content, đặc biệt nếu chưa có kinh nghiệm làm việc với thiết kế, gặp không ít khó khăn trong việc brief hoặc feedback. Có vài trường hợp thường xảy ra dưới đây: 

  • Designer phản hồi brief khó hiểu, đọc hoài không biết nên làm như thế nào. 
  • Bạn không biết nên brief thế nào để mô tả được hình ảnh trong đầu mình. 
  • Bạn feedback mang tính xây dựng cao nhưng cảm thấy designer có vẻ không muốn hợp tác. 
  • MĐôi bên dường như không có tiếng nói chung và ẩn chứa mâu thuẫn ngầm. 

Nếu bạn đang hoang mang và khó khăn với các trường hợp trên, bài viết này của Jeen dành cho bạn. 

Lưu ý: Bài viết được dựa trên kinh nghiệm cá nhân của tác giả (Jeen Nguyễn). Ở mỗi tổ chức/công ty, có thể sẽ có mỗi cách brief khác nhau. Cách của tôi không phải cách tốt nhất nhưng khi tôi ứng dụng trong công việc, nó đã mang đến khá nhiều hữu ích, vì vậy tôi quyết định chia sẻ ở trang blog cá nhân này. 

I, Tại sao người làm nội dung (chữ) và thiết kế (hình) thường gặp vấn đề giao tiếp trong công việc? 

Theo thời gian làm việc, tôi nhận ra nguyên do lớn nhất cho vấn đề trên là góc nhìn (view) và tư duy (mindset) khác nhau. Để hiểu hơn góc nhìn này khác biệt ở đâu mà tạo nên vấn đề như vậy, bạn có thể đọc tham khảo về trường hợp của chính tôi – một người học thiết kế chính quy chuyển sang làm content writer, giờ là content creator. 

Tôi học vẽ khoảng 8 năm, làm thiết kế tầm 1 năm, sau mới đổi sang làm content. Khi đi học hoặc làm thiết kế, tôi được dạy tư duy thiết kế. Tôi gặp khá nhiều khó khăn trong suốt năm đầu làm ngành quảng cáo vì cần trau dồi marketing mindset. Tôi cần thời gian để thích ứng và có thể làm nội dung theo hướng marketing. 

Ngoài câu chuyện tư duy trên, ngày trước điều tôi được tiếp xúc chủ yếu là hình ảnh, màu sắc và các vấn đề liên quan đến visual. Ưu tiên lớn nhất trong đầu của tôi sẽ quan tâm các vấn đề dưới đây:

  • Hình này có thẩm mỹ không?
  • Kiểu dáng này có tương thích với ánh nhìn của người xem không?
  • Khi họ nhìn vào hình này, họ sẽ cảm giác gì? 
  • v.v… 

Cơ bản, khi học và làm thiết kế, chúng tôi giải quyết vấn đề hình ảnh thẩm mỹ hài hòa cho khách hàng là người đặt hàng và người nhìn thấy sản phẩm chứ ít khi nào có nhiều quy định như khi làm cho ngành quảng cáo. 

Bạn có thể thấy, ưu tiên của 2 bên khác nhau, góc nhìn khác nhau. Điều này dẫn đến vấn đề trong khi làm việc và giao tiếp. Tình trạng này diễn ra khá phổ biến ở nhiều công ty. Tuy nhiên, nếu nó trong giới hạn cho phép thì không sao nhưng nếu nó diễn tiến lên thành những mối bất hòa thì đây là trường hợp không ổn và cả hai nên tìm cách giải quyết. 

Vậy bạn nên giải quyết và điều hòa công việc thế nào? Trước tiên, bạn nên tìm hiểu sơ về Tư duy thiết kế sau đó mới chuyển sang tìm cách brief dễ hiểu hơn xíu nè.

II, Tìm hiểu về Tư duy thiết kế như thế nào sẽ hợp với bạn làm content? 

Về cơ bản, Tư duy thiết kế là tư duy giải quyết vấn đề.

Ví dụ, tôi có một chiếc bình có kiểu dáng khá khó sử dụng, người làm thiết kế sẽ phải vẽ và lên lại một hình dáng nào đó khác giúp giải quyết và chỉnh sửa vấn đề khó sử dụng này. Đó là tôi minh họa về ngành mình học – Industrial Design. 

Với tư duy thiết kế, chúng tôi sẽ cần trải qua giai đoạn thông cảm cho vấn đề đang diễn ra, lên idea để chỉnh sửa nó, sau đó còn cần testing để xem có giải quyết được hiệu quả không. Sau khi tìm hiểu, học và làm việc trong ngành quảng cáo, tôi nhận ra quy trình này khá hợp với ngành. Bạn có thể nhận thấy hai bên có những điểm khá tương tự nhau. 

Nếu vẫn chưa hình dung được, bạn có thể theo dõi hình minh họa dưới đây để hiểu hơn về quy trình tôi đang đề cập đến: 

III, Brief thiết kế ra sao sẽ dễ hiểu? 

Thông thường, nhiều người nghĩ càng brief kỹ sẽ càng dễ hiểu. Tuy nhiên bạn nên brief theo đúng với những gì mà thiết kế thường tiếp xúc. Bạn nên chuyển một chút ngôn ngữ của mình sang ngôn ngữ gợi hình hơn, như vậy các bạn thiết kế sẽ hình dung hơn nha, vì các bạn này có ưu điểm lớn nhất là khả năng hình ảnh. 

Tôi sẽ list ra các hạng mục cơ bản nhất mà tôi thường ghi chú trong brief thiết kế và hầu như các bạn designer đã làm việc với tôi đều hiểu chúng khá đơn giản:

Bạn nên đi từ tổng quan đến chi tiết. Trả lời các câu hỏi sau:

  • Thiết kế này có bao nhiêu hình/Gif thì có bao nhiêu frame?
  • Hình ảnh cần có tone mood như thế nào để phù hợp với content. Nên mô tả bằng các tính từ, như vậy designer sẽ dễ hình dung hơn. 
  • Hình ảnh cụ thể như thế nào để phù hợp với sản phẩm/dịch vụ. Ví dụ: người dùng sản phẩm là nữ, thì độ tuổi bao nhiêu để tìm và nhét vào hình.
  • Mô tả nhân vật nên bao gồm: giới tính – độ tuổi – hành động – biểu cảm (nếu cần).
  • Text trên hình: tốt nhất là dưới 10 từ. Hạn chế như vậy để vừa dễ sắp xếp trên layout vừa có thể dễ vượt qua phần check text chạy ad trên các nền tảng. 
  • Đặc biệt, nếu đề xuất về màu sắc, nên chọn pantone cụ thể và có số liệu rõ ràng để thiết kế tham khảo cho tiện.

IV, Lưu ý dành cho content khi làm việc với thiết kế để phát huy thế mạnh đôi bên 

1, Không nên brief quá kỹ và cố chấp với hình ảnh trong đầu mình 

Tôi biết đôi khi tưởng tượng khi brief là một chuyện nhưng lúc triển khai ra lại là một hình ảnh khác. Tuy nhiên, từ đầu bạn đi qua đầu người khác xuống đôi tay họ tất nhiên phải có phần nào đó khác đi. Thường thì khi tôi brief, bạn designer làm được 70-80% tưởng tượng thì đã có thể hài lòng được rồi. 

Brief quá kỹ làm các bạn thiết kế dễ bị hạn chế bản thân trong mẫu brief của bạn. Bạn nên brief những ý chính giúp tôn lên nội dung của bạn thôi, còn vấn đề như layout (bố cục) thế nào, mình tin rằng thiết kế nếu chắc tay sẽ làm tốt hơn bạn. Trừ khi thời gian thực hiện quá gấp hoặc bạn ấy quá ít kinh nghiệm, còn không bạn cứ cho người ta thời gian để lên layout, để sáng tạo. 

2, Nếu bạn cần chuẩn bị plan nội dung, hãy khuyến khích designer đề xuất về hình ảnh

Việc này sẽ giúp các bạn designer thể hiện được khả năng định hướng về hình ảnh/visual hoặc độ nhạy bén về xu hướng. Điều này có thể phát triển lên các level nghề nghiệp cao hơn. 

Quan điểm của tôi khi làm việc là ai giỏi cái gì thì nên làm cái đó. Bạn làm content thì rất khó có khả năng về hình ảnh bằng các bạn designer. Đó là sự thật. Bạn không nên ôm vào người trách nhiệm phải brief cho xịn cho hay mà quên mất rằng mình có thể đề nghị bạn thiết kế cùng làm chung với mình, nhất là vấn đề về các sản phẩm hình ảnh. Đó là trách nhiệm của họ. Đó cũng là chuyên môn của họ. 

3, Có thể tìm demo/reference để minh họa sẽ dễ làm việc hơn

Nếu bạn designer đọc mãi vẫn không hình dung được điều bạn muốn đề cập đến trong brief và không thực hiện được. Bạn có thể tìm tới các mẫu như demo hay reference. Tuy nhiên khi sử dụng và gửi các công cụ này, bạn nên lưu ý thiết kế là có thể sáng tạo một xíu và tách khỏi mẫu có sẵn. Điều này giúp tránh trường hợp bắt chước 100% và các bạn dần đi lùi trong khả năng sáng tạo cũng như các vấn đề pháp lý. 

Một vài nơi tôi hay tìm đến đó thu nhặt reference

Đây là nơi cơ bản nhất. Cách search là bạn nên dùng tên chủ đề bạn muốn tìm.

Ví dụ: poster + tên sản phẩm chẳng hạn

Tuy nhiên, hình trên pinterest chất lượng đôi khi sẽ hơi thấp.

Đây là chỗ mà thiết kế thường ra vô rất nhiều để kiếm ý tưởng. Cách search tương đương như trên Pinterest

Lưu ý: sản phẩm có bản quyền, tuyệt đối được bắt chước/copy.

  • Fanpage của các hãng lớn

Đây là con đường nhanh nhất để kiếm được một reference tốt và có sẵn.

Một vài hãng bạn nên tìm hiểu như Redbull, Bitis, Laneige, Milo, v.v…

4, Sau khi gửi brief, nên hỏi ngược lại designer có hiểu không

Nhiều bạn cứ đinh ninh brief dễ hiểu nhưng thật ra là tùy vào cách mô tả của bạn. Một việc tôi chưa từng bỏ khi gửi mail brief thiết kế là kèm theo câu này:

Bạn check brief xem có gì không hiểu hãy ghi chú reply lại qua mail luôn. Tụi mình cùng thảo luận làm rõ nhe”

Chỉ cần một dòng như vậy thôi là bạn đã có thể tránh khá nhiều vấn đề nhập nhằng – không rõ ràng sau này rồi. 

Ngoài đề nghị trên, tôi cũng sẽ nhắc designer nên đọc kỹ nội dung của kế hoạch, nội dung đi kèm thiết kế và cả quy chuẩn của thương hiệu nữa. Có như vậy, những bước triển khai tiếp theo mới dễ dàng hơn.

5, Nếu muốn feedback, nên nói kiểu trực quan – chỉ đúng chỗ cần chỉnh

Nhiều bạn designer nói với tôi, nguyên nhân lớn nhất họ ít muốn chỉnh bài là vì feedback nhận được cảm tính hoặc không rõ ràng. Ví dụ nói xấu mà không chỉ ra được xấu ở đâu. 

Với cương vị làm content, bạn thử tưởng tượng, nếu có ai đó chê bài viết của bạn dở nhưng không chỉ ra dở chỗ nào thì bạn có khó chịu và không muốn sửa không? Designer cũng vậy đấy! 

Vì thế, tuyệt đối không buông lời feedback cảm tính hay mơ hồ. Khi feedback thiết kế hãy chỉ ra rõ ràng – trực quan đúng chỗ cần chỉnh và nên giải thích lý do tại sao bạn có ý kiến như vậy. Để đáng “iu” hơn, bạn có thể đề nghị designer nêu ý kiến bảo vệ sản phẩm của mình. Đó là cách tôi đã làm để bạn thiết kế hào hứng chỉnh sửa và góp ý hơn. 

6, Đặc biệt, nếu hai bên không hiểu ý nhau, kéo ghế tới ngồi cạnh làm rõ vấn đề luôn

Trong công việc, với ý kiến cá nhân và kinh nghiệm làm việc, tôi nghĩ nên tránh tuyệt đối việc không hiểu nhau mà còn lờ đi và để nó trở nên ngày càng nghiêm trọng hơn. Đặc biệt, càng phải tránh việc đang bực mình mà nhắn tin với nhau trên các trang chat. Vì khi chat bạn rất dễ áp suy nghĩ – cảm xúc của mình vào lời nhắn của người khác. 

Cách làm rõ vấn đề nhanh nhất là hãy họp lại và nói chuyện trực tiếp. 

7. Bạn có thể kiểm soát hình ảnh bằng Content Direction hay Guideline 

Ví dụ: Tỷ lệ hình sản phẩm ở các nội dung thuộc chủ đề sản phẩm có thể tầm 30-40% nhưng ở các bài mẹo vặt giảm nó xuống từ 20-30% chẳng hạn. Màu sắc hoặc pantone đều có thể quy định từ trước. Font chữ cũng vậy.

Chỉ cần quy định từ trước và thiết kế đi theo như thế, dù các bạn sáng tạo như thế nào, tính thương hiệu vẫn được đảm bảo và bạn vẫn đang kiểm soát được hình ảnh phù hợp với marketing và quảng cáo.

Muốn tìm hiểu thêm về content direction, bạn tham khảo khóa Content Nâng Cao của của Jeen.

Kết 

Vậy là bài chia sẻ về brief thiết kế và cách làm việc giúp đôi bên phát huy thế mạnh đã đi đến hồi kết.

Hy vọng bài viết nhỏ này giúp bạn hình dung rõ ràng hơn và có thể hiểu các vấn đề designer gặp phải cũng như cách giúp đôi bên làm việc với nhau hiệu quả hơn.

Bất kỳ ai cũng có ưu tiên riêng của họ. Chúng ta luôn có cách để giải quyết vấn đề miễn sao chịu lắng nghe một xíu, tìm cách một xíu nha.

Chúc bạn và đồng đội trải qua thời gian làm việc chị ngã em nâng vui tươi nè.

Đọc các bài viết về Working Tips khác ở đây.

Jeen Nguyễn, 

=============================

Lưu ý: Vui lòng tôn trọng sáng tạo và chất xám của người làm nội dung (creator, writer, blogger, artist, designer, v.v…) bằng việc KHÔNG SAO CHÉP/COPY/REUP. Nội dung trên thuộc bản quyền của Jeen Nguyễn. Về thông tin bổ sung, bạn xem thêm tại trang Bản quyền-hợp tác!

Cảm ơn bạn.

Bạn cũng có thể thích..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *