Viết Cơ Bản Sáng tạo

Idea Block (Bí ý tưởng) và 10 cách khơi thông dòng chảy sáng tạo 

Reading Time: 9 minutes

Khoảng 8 năm qua, từ ngày mình chọn con đường gắn liền với ý tưởng – sáng tạo, cảm giác không biết nên làm gì tiếp theo luôn chực chờ mình. Khi làm thiết kế thì là art/design block, lúc làm content chuyển qua thành writer’s block. 

Bạn chẳng bao giờ biết được, cơn block đến khi nào và làm bạn ngập trong sự bất lực và khó khăn. Với kinh nghiệm làm việc với ý tưởng của mình, bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp một vài thắc mắc liên quan và cung cấp 10 cách mình đã làm để khơi thông ý tưởng.

Ý tưởng thường “tắc tị” vì đâu?

Bí ý tưởng là chuyện không của riêng ai. 

Chỉ cần làm việc liên quan đến sáng tạo, sẽ có thời điểm nào đó, một buổi sáng thức dậy, bạn nhìn thấy trang giấy trắng tinh như thể tình trạng não bạn lúc bấy giờ. 

Bạn vò đầu bứt tai, làm đủ mọi cách nhưng anh/cô “người yêu mang tên Idea” vẫn ngoảnh mặt làm ngơ như thể rời khỏi đời bạn mãi mãi. 

Mình chắc chắn lúc đó, bất kỳ ai cũng rơi vào tình trạng hoảng hốt. Vì tụi mình đôi khi sống, cống hiến và được công nhận nhờ vào ý tưởng của mình.

Quan điểm của mình là muốn giải quyết vấn đề, bạn phải tìm nguyên nhân. Mình đã tự hỏi bản thân, phỏng vấn bè bạn, đồng nghiệp, người qua đường A, B, C, X, Y, Z, vân vân và mây mây…  thì nhận được vài lý do chính sau: 

Tư duy 

Nếu bạn là một người có tư duy đóng, việc sáng tạo sẽ khó khăn hơn khi có tư duy mở. Theo cá nhân mình, tư duy là một trong những yếu tố quan trọng nhất ở bất kỳ điều gì, lĩnh vực nào. Ví dụ: nếu bạn có tư duy giải quyết vấn đề, bạn sẽ tìm cách giải quyết những thách thức và khó khăn hơn là than vãn.

Kiến thức

Bạn viết hoặc sáng tạo trong một lĩnh vực nào đó bản thân chưa hề thử qua. Bạn không có kiến thức của lĩnh vực này. Lẽ hiển nhiên, bạn khó tạo nên các ý tưởng hay ho. 

Nỗi sợ hãi

Nỗi sợ có nhiều hình dạng khác nhau nhưng đa phần bắt nguồn từ viễn cảnh trong đầu bạn. Cái viễn cảnh đáng sợ như: “Sáng tạo này đã đủ mới lạ và độc đáo chưa?” hoặc thậm chí “Tôi sợ mình không có khả năng sáng tạo”. 

Đặc biệt, điều này sẽ nhân đôi nhân ba hiệu ứng nếu bạn còn đang so sánh chính mình hoặc các sản phẩm của mình với người khác. 

Sự rối rắm

Rối rắm và không rõ ràng thường khiến con người hoang mang. Sự hoang mang sẽ kéo theo cảm giác mọi chuyện khó giải quyết. Từ khó giải quyết, bỗng nhiên còn có thể nâng cấp lên thành không thể giải quyết.

Đơ 

Bào não nhiều thì đơ là phải rồi. Nhiều lúc, mình làm việc cho nhiều brand và ngành hàng quá nên mình thường bị đơ. Lúc đó, cảm giác không biết nên làm gì tiếp theo. Tự dưng cái ý tưởng nó cũng “tắt đèn” luôn và không hẹn hồi bật lại. 

Vậy với Bí ý tưởng, có cách nào để mở khóa dòng chảy sáng tạo không? Bạn đón xem phần tiếp theo nhé!

10 cách giúp khơi thông dòng chảy sáng tạo

Đây là các cách mình đã làm khi bỗng dưng không còn nghĩ ra được gì nữa. Mong bạn sẽ tìm thấy điều mình cần tại đây:

(1) Tạm dừng một chút

Khi bí ý tưởng hoặc bạn nhận ra mình chớm như vậy, cách tốt nhất là đừng tiếp tục mà tạm dừng đi. Càng làm, càng tắc tị, càng hoang mang, càng nhanh rơi vào Idea’s Block theo đúng nghĩa đen.

Bạn có thể dừng lại vào cuối tuần thứ 7 chủ nhật hoặc bất kỳ thời gian nào sắp xếp được. Và hãy dừng một thời gian tầm ít nhất 2-3 ngày nhé.

(2) Dành ít thời gian nghiền ngẫm, tìm ra nguyên nhân bạn bí ý tưởng 

Như mình đã nói ở trên, muốn giải quyết vấn đề, hãy đi tìm nguyên nhân. Mỗi nguyên nhân có một cách giải quyết khác nhau. 

Một trong những lý do khiến bạn khó thoát khỏi Bí ý tưởng chính là bạn không chịu tìm nguyên nhân thực sự mà ngay lập tức muốn giải quyết. Điều này khiến mọi việc không triệt để. Một ngày nào đó, cơn ác mộng này sẽ quay trở lại và yêu cầu bạn phải nhìn vào.

(3) Ngừng so sánh 

Lúc bình thường và tâm tình ổn định, so sánh đã có thể khiến trái tim vụn vỡ, chứ nói chi đến lúc nhạy cảm như khi Block. 

Lúc này đây, bạn tuyệt đối đừng nên sa đà vào việc mình không làm được và người khác thì hơn bạn. Bạn nên quay về tập trung vào chính mình và nghỉ ngơi. Tạm tời không nhìn không thấy không nghe ai nữa cả ^^. 

(4) Thiền và các hoạt động liên quan 

Tâm trí mỏi mệt và mơ hồ của bạn sẽ được giải phóng và quay về bình yên khi bạn học thiền. Mình chưa từng nghĩ bản thân sẽ nâng cao năng lực sáng tạo như vậy nhờ vào sự tập trung và thư thái mà thiền mang lại. 

Nếu bạn muốn học thiền, hiện tại app mình đang học là Balancemiễn phí dùng năm đầu tiên. Bạn có thể tham khảo xem sao nè, mình thấy app này rất hay vì họ dạy từng chút một, từng ngày một luôn.

(5) Hướng góc nhìn đi một nơi khác 

Khi bạn chăm chăm vào điều không đạt được, bạn sẽ càng khó thực hiện. Nguyên nhân đơn giản vì bạn khó có được những góc nhìn đa chiều hơn. Từ đó, mọi ý tưởng hoặc sáng tạo của bạn chỉ gói lại trong một chiếc giếng nơi chứa con ếch là bạn đây. 

Hướng góc nhìn đi một nơi khác có thể hiểu 2 hướng: 

  • “Cố tình” quên đi công việc đang vướng mắc một thời gian và tìm đến các bài viết/vấn đề khác hoặc đơn giản là giao tiếp với người khác, tách khỏi công việc. 
  • Song song với công việc thường ngày, tìm hiểu một số lĩnh vực khác mà bản thân yêu thích hoặc bổ trợ cho ngành đang làm. Ví dụ: mình hay tìm hiểu thêm về Tâm Lý học, Kinh tế – Khởi nghiệp hoặc Nghệ Thuật chẳng hạn. Chính kiến thúc của các lĩnh vực trên giúp mình có thêm nhiều góc nhìn và sáng tạo tốt hơn.
(6) Giải trí một chút không sao đâu 

Xem phim, nghe nhạc cũng là một góc nhìn khác. 

Có những lúc, mình đang đọc báo, nghe nhạc hoặc xem phim bỗng nảy ra một vài ý tưởng thú vị hoặc giải pháp hay ho. 

Nguồn cảm hứng đến từ các bộ phim hoặc phương tiện giải trí khác là điều bạn không nên bỏ lỡ trong giai đoạn Block. Rồi bạn sẽ thấy, vải tia “sủi tăm” của idea sẽ trở về lúc nào không hay.

(7) Nghỉ đủ rồi, nên sẵn sàng bắt đầu lại

Một lần Idea Block hoặc Writer’s Block không có nghĩa đời viết của bạn đi tong. Mình cam đoan rằng: bạn luôn có thể quay lại bất kỳ khi nào cảm thấy thoải mái yêu đời hoặc đơn giản là đã thấy tốt đẹp hơn

Vì thế, thay vì chán nản rằng hiện tại mình đang không thể, hãy chuyển sang hào hứng nghỉ ngơi và chờ đợi lúc khởi đầu lại.

(8) Thả trôi bản thân theo dòng chảy và thực hiện chậm rãi công việc 

Có một trải nghiệm mình rất thích: thả trôi bản thân và chậm rãi làm việc. Ví dụ: đánh máy chậm, nhai thật chậm, đọc sách chậm, v.v… 

Mình vốn là con người của sự nhanh chóng và gọn lẹ. Điều này hình thành một phần từ quá trình làm việc tại agency quảng cáo phải chạy theo cái guồng công việc dày đặc và gấp gáp mỗi ngày. 

Tuy nhiên, gần một năm nay, mình bắt đầu thực hiện thật chậm rãi mọi việc. Mình rất thấy sự thay đổi rõ rệt:

  • Plan ra được nhiều idea hơn
  • Viết ít lỗi và thú vị hơn.
  • Cơm ăn ngon hơn.
  • Sách đọc nhớ lâu hơn.
  • v.v…
(9) Hãy thử bước ra khỏi văn phòng và nơi làm việc 

Bên ngoài có nhiều điều thú vị, tươi xinh. Hãy bước ra đường và cảm nhận điều đó. 

Bạn sẽ nhận ra, không khí và môi trường thay đổi, lòng bạn bỗng thoáng đãng và dễ dàng tìm ra cách giải quyết cho mọi vấn đề hơn. 

Đây là lý do mà nhiều agency quảng cáo không quy chuẩn bạn phải ở công ty mỗi ngày làm việc. Nhiều khi, mình vẫn có thể xin nghỉ để đi ra đường, ngồi lay lắt ở góc cà phê nào đó ngắm người.  

(10) Cuối cùng, hãy học tin vào chính mình 

Chẳng có bất kỳ cách nào trên đây hiệu quả nếu bạn không tin rằng bản thân có thể sáng tạo. Đó là bài học “xương máu” mình đã rút ra được sau gần một năm chìm trong suy nghĩ ”Tôi không đủ sáng tạo, mọi điều tôi làm chỉ thường thường thôi”. 

Chỉ khi mình gỡ được khúc mắc niềm tin này, khả năng sáng tạo của mình mới nở rộ và có được nhiều ý tưởng hay hơn. 

Khi bạn tin mình làm được, thay đổi được, tiến bộ được, nghiễm nhiên bạn gieo trong đầu hạt mầm tích cực của sự phát triển. Và ngược lại, khi không tin, mầm non do dự-sợ hãi mỗi lúc sáng tạo đã đâm chồi và kiềm hãm khả năng của bạn. 

Có một vài biểu hiện dễ thấy của “niềm tin đánh rơi”:  

  • Bạn sáng tạo nhưng liên tục phủ định thành quả sáng tạo. 
  • Bạn viết lách nhưng xóa đi tất cả hoặc ngại đăng bài. 

Vậy làm sao tin bản thân có thể sáng tạo? 

Mỗi chúng ta đều có khả năng sáng tạo và sáng tạo học-trau dồi được theo thời gian. Bây giờ chưa sáng tạo lắm đâu có nghĩa một mai không đâu. 

Bạn có thể làm theo một số gợi ý dưới đây của mình để học sáng tạo: 

a,  Đọc cuốn sách “Một nửa của 13 là 8” 

Đây là một cuốn sách thiên về tư duy sáng tạo. Bản chất của sáng tạo thực ra khá đơn giản: cách bạn giải quyết vấn đề. Nếu cách giải quyết của bạn chưa ai làm thì đó là sáng tạo và ngược lại.

Ngoài ra, có cuốn Design Thinking cũng khá đáng đọc. Tư duy thiết kế cũng là tư duy giải quyết vấn đề. 

b, Luôn cố gắng nghĩ ra 3 options

Đây là điều mình luôn làm để sáng tạo hơn. Việc quan trọng nhất là phải liên tục luyện tập để trở nên nhanh nhạy – sáng tạo. Không phải ai cũng sáng tạo bẩm sinh nè. 

  • 3 options dàn ý.
  • 3 option kịch bản.
  • 3 options idea tagline.
  • v.v…

c, Xem người ta sáng tạo thế nào

Việc này khá đơn giản nhưng cũng không dễ dàng. Và đây cũng là bí mật lớn nhất cho sự phát triển của mình trong công việc: để ý – quan sát- tìm điểm khác biệt.

Mình thường để ý người ta đang sáng tạo và đi câu chuyện theo hướng như thế nào. Điều đó có điểm yếu điểm mạnh là gì.

Tham khảo fanpage các BRAND LỚN tại VN như Grab, Bitis, Yomost, Viettien, Baemin, Generali v.v… Hầu hết các brand lớn sẽ có một team marketing in-house và book thêm agency làm campaign nên nhiều idea về nội dung nè.

Cái này cần phải liên tục tư duy, trau dồi chuyên môn để rút ra kết luận.

Kết

Idea Block (Bí Ý tưởng) không phải là chuyện một sớm một chiều sẽ thay đổi nhưng nó có thể được cải thiện bởi những tips nhỏ mình đã bật mí trên đây. 

Mong rằng, qua bài viết này, bạn đã có thể yên tâm hơn về khả năng sáng tạo của bản thân cũng như không còn sợ hãi mỗi khi “không nghĩ ra được gì”. Bạn có trải nghiệm nào như vậy không? Hãy chia sẻ với mình nhé! 

Chúc bạn thành công,

Cảm ơn bạn vì đã đọc tới những dòng cuối cùng này. Hẹn gặp lại bạn ở bài viết sau.

Jeen Nguyễn


👉 Đăng ký lớp Content để được hướng dẫn sáng tạo phù hợp nhé: Cơ bản 08

Nếu thấy bài viết hữu ích, bạn có thể ủng hộ Jeen một cuốn sách ở trang Donate.

Lưu ý: Vui lòng tôn trọng chất xám và sáng tạo của người sản xuất nội dung, artist, designer bằng việc KHÔNG SAO CHÉP/COPY/REUP. Tất cả nội dung trên thuộc sở hữu của Jeen Nguyễn. Về thông tin bổ sung, bạn xem thêm tại trang Bản quyền-hợp tác!

 

Bạn cũng có thể thích..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *