Nhật Ký Viết

[Nhật ký Viết 10] Từ lậm ngôn tình thành người viết hiện thực

Reading Time: 8 minutes

Chủ đề này nghe có vẻ lạ phải không? Sự chuyển mình trong văn phong này là điều mình tự hào nhất trong hành trình viết lách đã qua. Và đó là lý do nó được đưa vào chuỗi nhật ký viết này! 

Vì mình đọc hàng ngàn (bạn không nghe nhầm và mình cũng không tính nhầm) tiểu thuyết ngôn tình nên cách viết hồi trước khá dài dòng, văn chương và hoa mỹ. Tiếc là lối văn phong ấy hoàn toàn không phù hợp với độc giả hiện nay. Nó cũng cản trở mình khá nhiều trong việc làm quảng cáo và viết content. Vậy nên, mình quyết tâm chuyển sang lối viết đơn giản hơn. 

Để đổi sang lối viết như hiện tại, mình đã mất 2 năm cho việc thay đổi tư duy, nhận thức, thu thập cách dùng từ, đọc sách và luyện viết. Vậy mình đã làm sao để đổi sang văn phong đơn giản – điều thu hút bạn đến với mình – như hôm nay? Theo dõi bài viết dưới đây nhé! 

1, Đầu tiên, phải kể đến việc vào ngành quảng cáo

Quảng cáo giúp mình biết việc viết trúng tim người đọc quan trọng đến thế nào. Nhờ vậy, mình dần bắt đầu thoát ra khỏi cảm xúc và tư duy viết cho chính bản thân mình. 

Người viết chỉ hướng về bản thân không xấu, thậm chí tốt khi cần giải tỏa cảm xúc, đi qua một nỗi đau, kể một câu chuyện v.v… Tuy nhiên, đó là nếu người viết không cần những lượt đọc bài, theo dõi của người khác. Còn nếu họ cần đến những sự ủng hộ trên, tất yếu viết phải song hành với người đọc. 

Sau khi nghiên cứu nhiều hơn, mình thấy đa phần người đọc hiện tại khá …thiếu kiên nhẫn. Họ không thích lối viết dài dòng mà không trọng tâm. Họ thích sự nhanh chóng, dễ hiểu hơn. Đặc biệt, ngay cả các nhà văn, nhà báo nổi tiếng họ cũng không viết bài theo khuynh hướng diễn giải nhiều nữa mà đi sâu vào nội dung chính luôn, tránh mất thời gian của người đọc. 

2, Đổi tư duy thành viết đơn giản 

Viết lách giống hội họa, có khá nhiều trường phái. Các nhân mình thuộc team simple writing – viết đơn giản

Để có được điều này, cũng là một lần trầy trật đổi tư duy của mình. Ngày xưa, mình nghĩ “Càng hoa mỹ càng ấn tượng”. Sự hoa mỹ đó xuất phát từ ngôn từ, cách hành văn và câu cú mình đã dùng. Tuy nhiên, chính vì chuộng lối viết phức tạp như vậy, hầu hết độc giả không thể hiểu ý mình. Họ sẽ cần thêm một lần tự hỏi để biết mình đang nói cái gì. 

Nếu ép độc giả phải suy nghĩ, động não, thậm chí suy diễn điều đang viết thì 80% họ không đọc tiếp vì nó mất thời gian, cũng không chắc là kết quả xứng đáng với sức họ bỏ ra. Tất nhiên, trừ phi bạn đang viết tiểu thuyết trinh thám suy luận-hồi hộp dành cho đối tượng thích động não. 

Một lần, mình vô tình đọc được bài viết của chị Vân Anh – Form Your Soul bàn về việc viết đơn giản. Lúc ấy, mình như vỡ ra một chân trời mới. Từ đó, mình chuyển hướng viết đơn giản, cốt sao người đọc nhìn thấy bài viết của mình là hiểu ngay mình đang nói gì với họ.

3, Đọc và tham khảo bài viết/sách có văn phong đơn giản 

Muốn đổi văn phong, nên chọn sách có lối viết đó và tham khảo. 

Từ lúc nhận ra bản thân lậm lối viết ngôn tình – đầy màu mè và diễm lệ nhưng lại dài dòng và không thực tế, mình đã tìm tòi cách sửa đổi việc này. 

Sau khi xác định được lối viết đơn giản mới là điều mình nên hướng tới, mình gần như bỏ hẳn thói quen đọc tiểu thuyết ngôn tình mỗi ngày trong gần 1 năm trời và quay qua đọc tiểu thuyết/sách thuộc các thể loại khác hoăc từ các nước khác. 

Cá nhân mình thích văn học Nhật Bản và thường chủ yếu đọc văn của nước này. Nguyên nhân vì mình nhận thấy hầu như các tác giả Nhật mình từng đọc họ đều viết theo lối khá giản đơn và dễ hiểu. Bạn cũng có thể tìm văn học của các nước khác thử xem nhé. 

Một vài tác giả tiêu biểu phải kể đến như: 

a, Banana Yoshimoto:

Kitchen của Banana là cuốn sách đầu tiên mình đọc và gần như bị phát cuồng văn học Nhật Bản, sự nhẹ nhàng xen chút kỳ dị đó mình rất thích hihi. Một vài tác phẩm khác của tác gia này như: N.P, Vĩnh biệt Tsugumi, v.v… 

“Không còn bàn tay và bờ ngực ấy nữa, tôi tưởng như mình đã chạm phải sức mạnh của niềm tuyệt vọng sâu xa nhất mà người ta có thể nếm trải, nhưng chẳng một ai muốn. Tôi cô đơn. Cô đơn kinh khủng. Không có khoảnh khắc nào lại tồi tệ hơn lúc này. Chỉ cần vượt qua được giây phút này thôi, trời sẽ sáng và những niềm vui khiến tôi có thể cười lên thật to sẽ tới, chắc chắn là như thế. Chỉ cần nắng lên. Chỉ cần ban mai tới. … Tôi muốn mình hạnh phúc. Hãy để tim tôi run lên bởi nắm cát vàng đang có trong tay, thay vì sự khổ công đằng đẵng đi tìm thứ gì đó ẩn dưới đáy sông. Và ước gì từ nay, tất cả những người tôi yêu đều sống trong hạnh phúc.” – Một đoạn mình rất thích trích Kitchen

Văn phong của Banana nhẹ nhàng, đan xen chút tiếc nuối nhưng cũng ấm áp đầy chất thơ với nhiều hình ảnh thân quen với văn hóa Nhật như tiếng sàn gỗ cót két, căn phòng nhỏ với chiếu tatami được bày biện ấm áp. Bên cạnh đó, bà viết về giới trẻ Nhật, về sự đan xen giữa hiện thực và tưởng tượng, sự kết nối tình cảm giữa các thế hệ với nhau.

Một trong những hình ảnh ấn tượng nhất với mình là nhân vật người mẹ chuyển giới Eriko của Yuichi Tanabe trong tác phẩm Kitchen. Trong rất nhiều năm trời, mình vẫn luôn nhớ về hình ảnh đó: một người phụ nữ vừa là cha vừa là mẹ, vừa mạnh mẽ lại vừa yếu mềm. Một hình tượng nhân vật quá hay ho và hấp dẫn. 

b, Haruki Murakami

Tác phẩm nổi bật: Rừng Nauy, 1Q84, Biên niên ký chim văn dây cót cót, Tôi nói gì khi nói về chạy bộ v.v…

Nếu Banana mang đến chất thơ ấm áp đầy Nhật Bản thì Murakami thường viết về xung đột trong tâm lý, hiện thực trần trụi và đôi khi còn mang theo bạo lực. Hầu hết tác phẩm của ông mang đậm nét Mỹ. Một phần có lẽ vì ông sinh sống ở Mỹ lâu năm. Tuy nhiên, không vì thế mà tác giả này xa rời cố quốc.

Những câu chuyện của ông vẫn mang đến cho mình một Nhật Bản những năm 80 90 trong sự phát triển vượt bậc nhưng đâu đó người trẻ vẫn đau đáu những nỗi niềm riêng về cuộc sống, tình yêu, mối quan hệ với người thân, sinh ly tử biệt, v.v… 

“Nhưng có ai dám bảo chỉ thế mới là tốt đẹp nhất đâu? Cho nên cậu cần phải chộp lấy bất kì cơ hội hạnh phúc nào mà cậu có, và đừng áy náy vì người khác nhiều quá. Kinh nghiệm của tôi là chúng ta chỉ có độ hai hoặc ba cơ hội như thế trong đời và nếu để lỡ thì sẽ phải ân hận cho đến chết vậy.” – Trích Rừng Nauy. 

c, Keigo Higashino

Tác phẩm tiêu biểu: Bách dạ hành, Bí mật của Naoko, Phía sau nghi can X, Thánh giá rỗng, v.v…

Đây là tác giả trinh thám mình thích nhất của Nhật Bản. Điều mình thích ở Keigo là những câu hỏi không trả lời được đằng sau các câu chuyện, giữa nhân tính con người và pháp luật.

Tiểu thuyết ông viết chắc tay, nhất là phần mô tả diễn biến và tâm lí nhân vật. Truyện Keigo khác biệt các tác giả trinh thám khác ở chỗ ông chưa từng viết máu me, bạo lực, nhưng lại biết cách đi theo nhân vật, sống cùng họ, đau cùng họ và dần tìm câu trả lời cùng họ. 

“Không thể nào có được một phiên tòa hoàn hảo dành cho nhân loại” – Trích Thánh giá rỗng. 

d, Minato Kanae

Tác phẩm tiêu biểu: Thú tội, Chuộc tội, Vòng đu quay đêm, Án mạng Bạch Tuyết

Là nữ hoàng dòng văn trinh thám kinh dị – giật gân của Nhật Bản, tác phẩm của Minato Kanae mang theo dục vọng ẩn chứa trong con người được bộc lộ dần qua những thước truyện.

Văn phong của Minato cực kỳ nhanh, gọn và súc tích, rất vừa lòng người đọc truyện trinh thám. Cá nhân mình không recommend tác giả này cho bạn nào yếu tim.

v.v… 

Việc đọc các tác phẩm này giúp mình cải thiện văn phong rất nhiều trong những năm kế tiếp và ngay cả hiện tại. Hiện tại, mình vẫn đang trên con đường đọc thêm nhiều sách, biết thêm nhiều điều để củng cố cho việc viết lách của chính mình. 

4, Hạn chế dùng từ ngữ/thuật ngữ khó hiểu, đánh đố

Không bao giờ dùng các thuật ngữ, từ ngữ khó hiểu. Đó là dấu hiệu của bí từ và lừa dối”. –  David Ogilvy

Quan điểm của mình là nếu không thể giải thích một vấn đề đơn giản và dễ hiểu, nghĩa là mình chưa thực sự rành rọt về vấn đề đó. Và khi mình không thể chọn được ngôn từ phù hợp để làm độc giả hiểu mình nói gì, tức là mình bị bí từ rồi. 

Để hạn chế điều này, mình đọc và thu thập những từ vựng mình thấy hay trong sách báo, post facebook, thơ, v.v… và lưu trữ lại thành một từ điển riêng của mình. 

Riêng phần dùng từ, bạn nên dùng những từ có tính chất thông dụng và dễ hiểu thay vì các từ ngữ hiếm phổ biến hơn. 

5, Luyện viết từng câu ngắn gọn: mỗi câu một ý

Tips này không phải ý nói việc viết câu dài không phải điều cấm kỵ hay xấu xa. Rất nhiều nhà văn hiện tại vẫn dùng lối văn viết những câu dài như thế.

Chỉ là vì ngày xưa, khi mình viết chưa ổn định, việc tham lam các câu dài loằng ngoằng khiến câu cú và ngữ nghĩa trong bài viết của mình lộn xộn cả lên.

Khi đang luyện tập, mình tin rằng việc luyện từng câu ngắn đơn giản (mỗi câu trọn một ý) sẽ giúp bài viết dễ dàng rành mạch, súc tích, ngắn gọn và dễ hiểu hơn. Sau này, khi đã rành rọt về câu cú, ngữ pháp và viết chữ nào chắc chữ đó thì bạn cứ …bung lụa câu dài hơn thôi.

Xem thêm các phương pháp rèn luyện câu từ của mình ở bài này!

6, Luôn đọc to bài viết đã hoàn thành 

Đây là một trong những biện pháp quan trọng mình đã áp dụng để tiến bộ hơn trong viết lách trong hơn 4 năm vừa qua. 

Thường thì lúc viết xong, chúng ta hay nghĩ mình đã làm tốt nhất có thể rồi, lối văn cũng xuất sắc lắm rồi. Tuy nhiên, khi bạn quên chúng đi và quay về đọc lại sau một thời gian, có lẽ lỗi sẽ nhiều hơn và đặc biệt, khi ta đọc to lên thành tiếng. 

Mình đã liên tục đọc to thành tiếng các bài viết. Từ đó, mình nhận ra rằng câu từ hoa mỹ hay phức tạp đọc lên khá khó hiểu và gượng gạo. Nhờ việc phát hiện vấn đề này, mình dần hình thành thói quen kiểm tra liên tục và sửa đổi dần dần để trở thành một người viết hiện thực hơn như hôm nay. 

6, Kết 

Việc chuyển mình trong văn phong trên là cả một hành trình mình đã đi qua. Mình không biết có bao nhiêu người giống mình nhưng thực sự, lối văn phong ngắn gọn súc tích sẽ dễ dàng đi vào lòng người hơn và đó là lý do mình theo đuổi nó. 

Nếu bạn cần một người giúp thay đổi và chỉnh sửa văn phong cho bạn, có mình ở đây! Inbox mình nhe.  

Đừng ngại chia sẻ ý kiến của bạn với mình về chủ đề trên nhé. Mình ở đây chờ bạn!

Jeen Nguyễn 

=============================

Nếu bài viết hữu ích, bạn có thể cân nhắc ủng hộ mình tại đây

Note: Nội dung trên thuộc bản quyền của Jeen Nguyễn. Về thông tin bổ sung, bạn xem thêm tại trang Bản quyền-hợp tác!

=============================

Đọc thêm các bài trước trong chuỗi Nhật Ký Viết: 

Nhật Ký 1: Tại sao mình làm Content? 

Nhật Ký 2: Làm thế nào từ zero kinh nghiệm thành người Viết kiếm Tiền? 

Nhật Ký 3: Bạn có hợp làm Content không? 

Nhật Ký 4: Bí mật cuốn sổ luôn bên cạnh Content. 

Nhật Ký 5: Người Viết – Hãy chọn giá đúng 

Nhật Ký 6: 35 tâm đắc sau 3.5 năm làm content trái ngành 

Nhật ký 7: Câu chuyện viết lách lần đầu mới kể 

Nhật ký 8: Một lần kể hết hành trình content của mình 

Nhật ký 9: Viết kiếm tiền – Làm gì và bắt đầu từ đâu? 

Bạn cũng có thể thích..

1 Bình luận

  1. […] nhiều tác phẩm truyện ngắn của mình, mọi người thường nhận xét mình là người viết hiện thực, vì điều mình muốn hướng đến là sự gần gũi của đời sống xung […]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *