The Psychology of Ads

[Psychology of Ads 1] – Tâm Lý Đám Đông

Reading Time: 8 minutes

Mình thích tìm điểm chung của Tâm lý học với công việc hiện tại: Content Creator. Đó là điểm khởi đầu cho The series of Psycho in Ads – loạt bài phân tích về các loại hình tâm lý khác nhau và ứng dụng của nó trong ngành quảng cáo. 

Phần 1 là khái niệm có lẽ khá nhiều người từng nghe qua: Tâm Lý Đám Đông. Vậy quảng cáo hiện tại đang áp dụng tâm lý đám đông như thế nào và cách của content là gì? 

Cùng mình khám phá nhé! 

I, Tâm lý học đám đông là gì? 

Tâm lý học đám đông là một nhánh nổi bật của Tâm lý học xã hội.
Đây là một khái niệm về tâm lý và hành vi của con người khi ở một mình và giữa một đám đông để đi tìm câu trả lời cho việc cộng đồng xung quanh tác động đến bạn như thế nào, vô thức hay có ý thức. 

Sự tác động của cộng đồng xung quanh đến cá nhân được ghi nhận lâu đời nhất thế giới, kể cả ở tập thể động vật (hành vi bầy đàn). Tâm lý đám đông (hay bầy đàn) dùng để chỉ con người (tâm lý là từ chỉ dùng cho con người) trong chính cộng đồng của mình, bắt nguồn từ những hành vi thành lập bộ lạc, di chuyển theo nhóm,… 

Đám đông ở đây có thể là một nhóm nhỏ hoặc xã hội, cộng đồng. Đám đông có rất nhiều hình thái khác nhau như tính nhẹ dạ, bốc đồng dễ thay đổi hay .

…rõ ràng phải thừa nhận rằng: Tất cả các ông chủ trên trái đất, tất cả những người lập nên các tôn giáo và các đế chế, các thánh tông đồ của tất cả các tín ngưỡng, những nhà lãnh đạo quốc gia lỗi lạc và, trong một phạm vi nhỏ, những tù trưởng của một bộ lạc, tất cả những người này luôn là những nhà tâm lý một cách vô thức, trong bản năng họ đều có những hiểu biết thường rất chắc chắn về tâm hồn đám đông” – Trích phần 1 cuốn Tâm lý học đám đông. 

Từ xưa đến nay, rất nhiều thành quả nghiên cứu của tâm lý phục vụ cho hầu hết các ngành công nghiệp kinh doanh trên thế giới, ít hoặc nhiều. Tâm lý học đám đông cũng vậy.

Đám đông có thể đang khiến bạn hành động vô thức. 

II, Tâm lý học đám đông tác động mạnh tới quảng cáo

Mục tiêu đơn giản của ngành quảng cáo là quảng bá thương hiệu và cuối cùng dẫn đến hành vi mua sản phẩm/dịch vụ, tăng doanh thu

Rất nhiều bằng chứng từ thời cổ đại đến cận đại cho thấy sức mạnh của tâm lý học đám đông đến hành vi mua hàng hoặc chi tiền của một người. Trong đó, điển hình có thể kể đến Hội chứng hoa tulip(*), một trong những dạng bong bóng đầu cơ đầu tiên của thế giới, được hình thành từ quá trình thúc đẩy cơn sốt nhu cầu của đám đông. 

Dưới tác động của nền kinh tế hiện đại dần tiệm cận 5.0, người tiêu dùng có sự chuyển biến tâm lý và hành vi rõ rệt so với quá khứ. Họ nghi ngờ nhiều hơn và cẩn trọng hơn, thậm chí một số còn nảy sinh ác cảm với quảng cáo (đặc biệt là thế hệ trẻ như genZ (sinh từ năm 1996 đến nay). Điều này đòi hỏi người làm quảng cáo phải thay đổi để phù hợp hơn. Vậy tại sao tâm lý đám đông có tác động mạnh với quảng cáo ngày nay? 

Nguyên nhân vì bản chất tâm lý đám đông là sự tác động qua lại của một tập thể đến với cá nhân. Nếu tập thể này có thể sử dụng một điều gì đó, cá nhân tin tưởng tập thể đó cũng sẽ nảy sinh nhu cầu sử dụng. Đồng thời tâm lý chung của mỗi con người đều thường chịu tác động hòa lẫn với chính tập thể mình đang nằm bên trong.

Khó để bạn có thể giảm cân nếu bạn bè của bạn thường đi ăn uống vô tội vạ, càng khó hơn nếu xung quanh mọi người đều tập luyện thể thao mà bạn lại lười biếng. Đây cũng là một trong những lý do có câu bạn bè cùng một nhóm thường giống nhau, hay thậm chí “vật hợp theo loài”.

Chúng ta thường chịu tác động từ những đám đông xung quanh.

Và Ngành quảng cáo hoàn toàn có thể tận dụng điều này vào việc thúc đẩy thương hiệu và mua bán sản phẩm.

III, Hiện tại, quảng cáo áp dụng tâm lý đám đông ở đâu và content nên ghi chú gì? 

Nếu bạn là newbie trong ngành hoặc người quan tâm đến quảng cáo, có lẽ bạn sẽ biết rất nhiều thủ thuật tâm lý được áp dụng để thu hút người tiêu dùng. Tuy nhiên, có thể bạn chưa từng biết nó xuất hiện ở đâu, thậm chí còn đang được dẫn dắt mà không hay. Dưới đây chính là những hoạt động trong ngành bạn có thể gặp:

Chiếc Trend năm ấy chúng ta cùng theo đuổi

Đầu tiên, là Trend – Xu hướng. 

Ủa có bao giờ bạn tự hỏi mắc cái giống ôn gì mà phải đâm đầu vào trend? 

Tác động của tâm lý đám đông đó. Ai cũng làm, mình hổng làm. Kỳ hông? 

Thông thường, bắt trend được áp dụng mạnh mẽ với khách hàng có độ tuổi trẻ trung, khi mà tâm lý chung họ dễ chạy theo các xu hướng hiện hành. 

Ví dụ: Nhãn hàng của bạn bán giày sneaker (Target Audience: tầm 10x, teenager). bạn dùng tiền quảng cáo chạy một chiến dịch nội dung nhất định phải có chiếc giày của bạn để nhảy nhót hay check in gì đó. Chỉ cần đám đông cùng độ tuổi gần gũi hoặc những người target audience này ngưỡng mộ sở hữu chiếc giày đó. Tự nhiên, giày của bạn sẽ nằm trong vùng săn lùng của người dùng

Ghi chú rút ra cho content: 

Tâm lý đám đông ở trend chỉ có tác dụng khi nội dung của bạn có khả năng liên kết với người đọc: về mặt cuộc sống hay cảm xúc. 

Đồng thời, tác động này thường xảy ra khi bạn đã tạo được 1 làn sóng đáng kể trải nghiệm nó rồi. 

Nếu áp dụng vào content bạn phải thỏa mãn được ít nhất 3 điều kiện: 

  • Nội dung có tính thực tế cao, phù hợp với 1 nhóm đối tượng nhất định. 
  • Tác động cảm xúc của người xem, CTA action phù hợp. 
  • Nhất định phải có người seeding lan tỏa cho bạn. 

Seeding Marketing – gieo hạt hạt nở hông? 

Seeding là hoạt động một nhóm người sẽ vào để lại những bình luận (tích cực, trung lập hoặc tiêu cực, tùy vào mục tiêu seeding) nhằm tạo độ tương tác cao hơn cho nội dung của bạn. Thông thường, content writer cũng là người sẽ lên kịch bản seeding cho chính những bài viết/chủ đề của mình. 

Khách hàng cần độ tin tưởng cao, không chỉ từ thông tin nhãn hàng cung cấp mà còn từ cộng đồng đã sử dụng sản phẩm. Khi họ đang phân vân liệu có nên mua hàng hay không, mà một đám đông người vào khen hay khen tốt, tự nhiên họ sẽ cảm thấy muốn mua hơn, tin tưởng hơn. 

Seeding Marketing hiện tại là một trong những dịch vụ được áp dụng rất nhiều, không chỉ trong các bài viết bán hàng (kích thích nhu cầu mua) mà còn cả những trường hợp dẫn dắt suy nghĩ dư luận, giải quyết khủng hoảng truyền thông. 

Tuy nhiên, Seeding không phải là một hình thức nên lạm dụng. Nguyên nhân là vì khách hàng hiện nay dần thích nghi, thông thái hơn. Họ hoàn toàn có thể nhận ra được bạn đang làm gì. Vì vậy kịch bản seeding của bạn tạo ra phải có đầy sự tự nhiên, phù hợp và ko được sao chép. 

Ghi chú rút ra cho content: 

Seeding không đơn thuần chỉ là bạn viết vài câu trả lời hay vài kiểu review ngắn, mà bạn cần thấu hiểu hơn vào mức độ hoài nghi cũng như bao nhiêu lượng seeding sẽ phù hợp với TA bạn hướng đến. Những người càng có tri thức, mức độ chịu tác động của họ càng thấp.

Vì vậy, khi làm kịch bản seeding, cách tốt nhất là:

  • Đặt mình vào người tiêu dùng, tùy vào mục tiêu seeding 
  • Viết hết tất cả những tình huống có thể diễn ra, đặc biệt là thắc mắc thực sự của người dùng. Nếu TA của bạn có học thức, nhóm công sở thì đừng bao giờ dùng những câu seeding có lệ như kiểu “Dùng tốt lắm”, đôi khi bạn cũng có thể seeding dạng tiêu cực/vấn đề, sau đó chính bạn giải quyết tạo độ tin tưởng nhiều hơn. 

Livestream – shop ơi, em lấy số … nha

Đây cũng là một trong những hoạt động marketing/bán hàng được hình thành trên nền tảng tâm lý đám đông. 

Cá nhân chịu tác động đến từ những người xem cùng họ, lượt xem càng cao, họ càng cảm giác mình là một phần trong số những người xem mà thôi. Khi người livestream bắt đầu nói về sản phẩm nào đó, mà tất cả mọi người đều để lại bình luận MUỐN MUA hoặc TƯ VẤN…. 

Lúc này đây, vô hình chung giá trị sản phẩm/dịch vụ được nâng lên cao hơn bởi chính đám đông. Và những con người nhỏ bé ngồi trong đám đông sẽ bắt chước theo hành vi cộng đồng. Và kết cục là đơn liên tục được chốt, sản phẩm được bán hết. 

Livestream là một trong những kênh có tốc độ tẩu tán sản phẩm đỉnh nhất, nguyên nhân phần lớn là do tác động của nhiều loại hình tâm lý khác nhau: từ yếu tố thỏa mãn cảm giác trải nghiệm sản phẩm đến sự khan hiếm đẩy nhu cầu tăng cao. 

Ghi chú rút ra cho content: 

  • Tuân thủ trình tự đẩy cảm xúc của livestream: bạn cần có những lời chào, lời giới thiệu sản phẩm, lời chốt về độ khan hiếm của sản phẩm. 
  • Nên có những người seeding cho livestream của bạn. 
  • Đừng bỏ qua việc chuẩn bị kịch bản tương tác với khách hàng bằng cách nhờ họ comment hay chia sẻ hay những câu hỏi thường gặp. 
  • Đối với livestream, khi bạn càng giới hạn số lượng sản phẩm và nâng cao sự khan hiếm cùng với nhiều người cùng giành nhau mua, 80% là bạn có thể chốt được đơn. Điều này cũng đúng với landing page, khá nhiều landing page đánh vào việc có bao nhiêu người đã đăng ký, đặt mua để tạo cảm giác hòa vào đám đông cho người dùng. 

Hội nhóm – ghiền bún bò hay ghiền phở?  

Đầu năm nay, rất nhiều hội nhóm đã ra đời, dưới tác động của dịch Covid. Đặc biệt có một case bạn có thể biết: Hội Nghiện nhà. Hiện tại group này có tầm hơn 1 triệu thành viên (trong đó có cả mình). 

Thông thường hội nhóm được hình thành và tập trung vào một nhóm người quan tâm vấn đề nhất định. Rất nhiều hoạt động có thể diễn ra trong hội nhóm và giành được những sự ủng hộ cao hơn hẳn so với ở các fanpage hay kênh khác. 

Ghi chú rút ra cho content: 

  • Có thể lập group cho các chủ đề liên quan đến con đường đi của bạn. 
  • Đối với 1 group, cần tập trung chủ đề và xây xung quanh chủ đề. 
  • Mỗi hội nhóm có 1 cách tương tác khác nhau, hỗ động khác nhau. Bạn muốn hòa vào họ và kêu gọi họ làm gì đó cho bạn, bạn phải là một trong số họ. vì thế, cách tốt nhất để tạo được làn sóng cho hội nhóm chính là bạn phải nắm bắt được câu chuyện của những người ở đó. 

Vậy là bài viết về Tâm lý đám đông đã hết rồi. Mong rằng qua bài viết này, bạn có thể rút ra một số kiến thức hoặc vấn đề cần thiết với bản thân. Nếu có bất kỳ thắc mắc/góp ý nào liên quan đến nội dung trên, hãy liên hệ ngay với mình nhé! Mình ở đây chờ bạn. 

—————————-

Tài liệu tham khảo: 

  1. Tâm lý học đám đông –  tác giả Gustave Le Bon(1841 – 1931), nhà tâm lý học xã hội nổi tiếng người Pháp. NXB Tri thức. 
  2. Bloom, Howard, The Global Brain: The Evolution of Mass Mind from the Big Bang to the 21st Century –  John Wiley & Sons, New York (2000)
  3. Cơn sốt, Hoảng loạn và Sụp đổ: Lịch sử các cuộc khủng hoảng tài chính (ấn bản 5) (2005) – Kindleberger, Charles P.; Aliber, Robert.

Jeen Nguyễn 

=============================

Note: Nội dung trên thuộc bản quyền của Jeen Nguyễn. Về thông tin bổ sung, bạn xem thêm tại trang Bản quyền-hợp tác!

Nếu thấy các bài viết hữu ích, bạn có thể ủng hộ blog tại đây!

Cảm ơn bạn.

Bạn cũng có thể thích..

0 Bình luận

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *