Working Tips

Sinh viên/newbie trước khi đi làm nên đọc 7 ghi chú này! 

Reading Time: 9 minutes

Trước tiên, Jeen chúc mừng bạn nếu sắp chuyển mình từ người đi học sang người đi làm. 

Hành trình này có nhiều khó khăn nhưng cũng xứng đáng. Từ đi học sang đi làm là một đợt chuyển mình lớn trong đời người. Dù kinh nghiệm đi làm của Jeen chỉ tầm 6 năm (bao gồm 1 năm làm ngành thiết kế và 5 năm làm content) nhưng hy vọng với những ghi chú này, bạn có thêm góc nhìn và tiến về phía ánh sáng của chính mình. 

Ghi chú 1: Chăm chút những việc nhỏ nhất 

“Cách bạn làm một việc là cách thực hiện tất cả những việc khác” 

Đó là một câu mà tôi luôn ghi nhớ trong đầu mình.

Cuộc đời tôi may mắn gặp được nhiều người thầy nghiêm khắc. Họ cho tôi thấy việc chỉn chu và chăm chút những điều nhỏ nhất – focus on little things là điều luôn phải ghi nhớ. 

  • Chiếc mail đó đã viết tiêu đề, đính kèm file, in đậm những điều cần làm nổi bật chưa?
  • File tài liệu kia đã lưu tên chuẩn và có bao gồm thứ ngày cũng như ghi chú tình trạng hiện tại chưa?
  • Trình bày bài viết đã đúng chính tả, canh lề thẳng hàng đúng mực và xinh đẹp chưa?
  • Icon trên bài đã phù hợp chưa?
  • Cuối ngày này, đã báo cáo công việc cho cấp trên chưa?
  • v.v…

Tôi có thể mơ ước thực thi việc lớn lao và khổng lồ. Tuy nhiên, có một sự thật là việc lớn đều được đắp nặn lên từ việc nhỏ. Lên một content plan 6 tháng – 1 năm cũng là tổng hòa từ những nội dung nhỏ trong kế hoạch. Nếu không thể làm tốt các bài viết nhỏ, làm sao biết cách lên kế hoạch dài hơi cho phù hợp. 

Tương tự như vậy với những ngành nghề khác, bạn có thể mong ước sau này trên hành trình sự nghiệp, bản thân từ từ tiến lên những cấp bậc cao, giữ chức vị quan trọng, được người đời ngưỡng mộ; nhưng đừng quên, những bước nhỏ tiếp theo sau đây rất quan trọng. 

Trân quý từng việc nhỏ. Làm chúng thật tốt. Chặng đường sau này mới vững chãi. 

Ghi chú 2: Nên tìm dòng chảy riêng của mình

Dòng chảy của bản thân bạn là một bí mật mà có thể bạn sẽ phải theo đuổi cả cuộc đời để tìm ra từng chút một. 

  • Khung giờ làm việc hiệu quả của bạn là khi nào? 
  • Bạn hợp với hoạt động giao tiếp như thế nào? 
  • Bạn giỏi nhất là công việc nào? 
  • Bạn còn cần cải thiện điều gì? 
  • Bạn hợp với hướng feedback nào (phải được ngợi khen hay không cần thiết)…
  • v.v…

Có rất nhiều câu hỏi sẽ cần chính bạn trả lời trên hành trình này. Bạn cứ xem đây là một con đường khám phá bản thân, tìm ra dòng chảy chính mình và dòng chảy đó sẽ đưa bạn đến với điều tốt đẹp mang tên bản thân. Và chỉ phù hợp với bản thân bạn thôi. 

Sách người khác đọc thấy hay chưa chắc hợp với bạn. Phim người khác xem yêu thích cũng chưa chắc dành cho bạn. Người người khác khen xinh đẹp-tài giỏi cũng chưa chắc y vậy lúc bạn nhìn họ. Đường người khác đi tài tình chưa chắc thỏa ước ao của bạn. 

Suy cho cùng, chặng đường tự thân sắp tới của bạn sẽ dần cho bạn biết: đời bạn là của một mình bạn mà thôi. Không ai sống thay bạn được và cũng không ai có thể tác động đến bạn nhiều như chính bạn. Hãy từ từ tìm ra dòng chảy vận hành của chính bản thân mình nhé! 

Ghi chú 3: Làm tốt nhất cho điều hiện tại

Nếu công việc hiện tại và sắp tới không giống lắm với con đường bạn mơ ước, ghi chú thứ 3 là điều tôi muốn nhắn nhủ cho bạn. 

Đam mê đôi khi chẳng phải tất cả. Sở thích cũng vậy. Tôi chẳng có đam mê gì nhiều với viết nhưng tôi dung dưỡng từng ngày thì nó cũng đã trở thành thói quen không thể thiếu. Tôi tin rằng những thứ như đam mê hoặc sở thích sẽ biến mất nếu không nuôi dưỡng mỗi ngày bằng việc thực hiện nó. 

Việc tìm kiếm và theo đuổi một đam mê nào đó là nhu cầu của nhiều người. đặc biệt các bạn trẻ. Tuy nhiên, nếu vì tìm kiếm đam mê mà bỏ rơi thực tại thì thật đáng tiếc. Có những đam mê có thể thực hiện ngay, có những đam mê cần thời gian. Nếu như bạn không thể thực hiện ngay đam mê/sở thích của mình, tại sao không làm tốt hiện tại, làm tốt những điều trong tầm tay. Từ từ, mọi con đường sẽ mở ra, cuối cùng cũng về La Mã. 

Mọi điều ta làm rồi cũng dẫn ta đến đích của cuộc đời mình. Đó là điều tôi đã học được trong vài năm qua. Cuối cùng, tôi cũng sẽ dần nhích cơ thể đến điều tôi yêu thích. Bộ lọc của tụi mình xịn đến vậy cơ mà. 

Vậy nên, nếu hiện tại bạn tiếc nuối vì giấc mơ dang dở hay buồn bã vì mãi không tìm được ước mơ như người ta, điều nên làm nhất không phải bám vào một niềm tin mơ hồ mà là cầm chắc công việc hiện tại và làm nó tốt nhất có thể

Rồi từ từ, dùng thời gian lọc đi điều bạn không thích, tìm con đường khiến bản thân rung động đến mức phát khóc (đùa thôi ^^), vạch ra phương hướng cho chính mình. Cuối cùng, điều bạn nhận được chắc chắn là điều sâu thẳm trong bạn mong mỏi rồi. Miễn sao, bạn đừng để thực tại đánh bại bản thân, chắc chắn con đường ấy đang chờ bạn phía trước. 

Ghi chú 4: Để làm điều mình thích, đôi khi phải chấp nhận việc không thích

Một công việc không bao giờ chỉ toàn những điều bạn thích. Kể cả đó có là công việc trong mơ. Đời người có một điều thú vị: đó là ước ao những thứ mình không có được và cho rằng điều người khác có tốt hơn mình

Ví dụ: 

  • Bạn làm văn phòng thì thích được làm tự do vì cho rằng tự do thì được thoải mái về thời gian lại không có sếp hay đồng nghiệp tác động. 
  • Bạn làm nhân viên thì ước ao được trở thành sếp để được nhận xét người này, phân công người kia, không còn sự kìm kẹp. 
  • v.v…

Tiếc là mỗi chúng ta đều chỉ nhìn thấy mặt sướng – mặt tốt của vấn đề nào đó mình không có được, chứ ít quan tâm đến những mặt tối mà người đời giấu đi hoặc chỉ có người trong cuộc mới biết, ví dụ như: 

  • Tự do là phải tự lo. Người làm tự do sẽ phải kỷ luật để mỗi ngày làm việc hiệu quả vì không có người đốc thúc, mỗi tháng thu nhập cũng không ổn định như ở công ty, tự mình vận hành tất cả những vấn đề liên quan đến công việc chẳng hạn. 
  • Sếp cũng có những khắc nghiệt của sếp. Họ sẽ phải đảm bảo lương cho nhân viên, đảm bảo khách hàng của công ty, đảm bảo nhiều vấn đề liên quan khác chẳng hạn. Khi càng có nhiều quyền lợi cũng có nghĩa đi đôi với nhiều nghĩa vụ. 

Viết là công việc tôi yêu thích nhưng bên cạnh đó muốn kiếm tiền với viết lách tôi cũng sẽ phải đối mặt với những vấn đề mình-không-thích. Ví dụ như báo giá hay làm việc với khách hàng nếu đang làm freelance writer. Tôi vẫn phải làm chúng nếu muốn là người viết kiếm tiền. 

Nếu dù sao chẳng phải làm, nên chủ động làm việc không thích trước rồi tận hưởng việc mình thích nè. Ai cũng có khó xử và câu chuyện của riêng mình!

Ghi chú 5: Nên recap/ghi âm lại mọi cuộc họp

Recap: a summary at the end that repeats the substance of a longer discussion; recapitulation, review. Tạm dịch: Recap là bản tổng hợp tường thuật lại một đoạn đối thoại dài, một cuộc họp, hội nghị…

Đây là một ghi chú quan trọng, nhất là với những bạn newbie. 

Có rất nhiều trường hợp, recap hoặc ghi âm này sẽ cứu cho bạn bàn thua trông thấy nào đó. Khi đi làm, bạn nên kỹ tính một chút nhất là việc lưu lại vấn đề quan trọng. 

Việc ghi âm hoặc recap sẽ giúp bạn: 

  • Không bỏ quên các ý trọng điểm. 
  • Không bám vào trí nhớ của mình dẫn đến quên lên quên xuống. 
  • Có một điểm tựa để so sánh nếu sau đó có vấn đề cần thay đổi. 
  • Tránh rắc rối phát sinh nếu lỡ xảy ra tai nạn. 

Dù có làm 10 năm, 20 năm nữa, bất kỳ cuộc họp, buổi học, tôi đều sẽ recap lại và gửi cho song phương cùng check. Có như vậy mọi thông tin mới rõ ràng – mạch lạc. 

Ghi chú 6: Thay đổi mình trước, đời mới đổi sau 

Một trong những sai lầm tuổi trẻ tôi nhớ nhất có lẽ là muốn thay đổi môi trường và con người xung quanh. Tôi từng ở trong các công ty nhỏ. Công ty nhỏ thường không có nhiều quy trình công việc. Sự không rõ ràng đó làm nảy sinh vấn đề.

Thuở ngây thơ ấy, tôi mong sếp, đồng nghiệp và môi trường xung quanh sẽ rõ ràng và lớp lang có trước có sau hơn. Bởi tôi chính là một người thiên hướng như vậy. Tiếc là mong mỏi của tôi chỉ là ước ao con nít chưa lớn. Sẽ chẳng ai thay đổi cả nếu chính ta không thay đổi. 

Từ ngày nhận ra điều trên, tôi đã thôi chờ đợi sự biến chuyển từ bên ngoài (thực ra tôi đã chờ gần 1 năm). Tôi dần tìm cách biến chính mình trở nên chuyên nghiệp hơn. Chính bản thân chuyên nghiệp, chắc chắn xung quanh sẽ chuyên nghiệp theo. Tôi cũng biến mình giỏi chuyên môn hơn. Chỉ khi giỏi chuyên môn, quan điểm nghề nghiệp vững vàng hơn, tôi tin mình sẽ có tiếng nói hơn. 

Quả nhiên, khi thay đổi chính mình, môi trường xung quanh cũng thay đổi theo. Hoặc nói chính xác hơn là góc nhìn của tôi chẳng còn như xưa, rộng mở hơn. Tôi chẳng còn buồn vì xung quanh không như ý mình, không còn giận lẫy như trẻ nít khi sếp có chiều thiên vị, v.v… 

Nếu hiện tại bạn cũng đang chờ người khác hay môi trường thay đổi vì mình thì tôi báo bạn tin buồn là chẳng ai làm vậy đâu. Chính bạn mới là nhân tố quan trọng nhất đời mình. Chỉ có chính mình mới là điều bạn tác động và thay đổi được. Vậy nên, hãy thay đổi mình trước nhé! 

Ghi chú 7: Giữ lòng tin vào mình

Tôi mong bạn hãy tin vào bản thân và cháy hết mình với cuộc đời.- Namiya Yuji (trích Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya)

Lại một lỗi sai tôi từng vướng phải. Đó là không tin vào bản thân và những gì mình làm ra. Chính sự nghi ngờ đó đã đẩy tôi đến nhiều viễn cảnh không tốt, nhất là khi sáng tạo. 

Vì không tin mình nên tôi đã chối từ vài lời đề nghị làm freelance writer trước khi bắt đầu chính thức, tôi cũng từng không dám bắt đầu lập blog cá nhân chính chủ vì không tin nó sẽ thu hút, v.v… 

Một trong những hệ quả nghiêm trọng nhất của nghi ngờ bản thân tôi từng gặp phải chính là tôi dần dần tin vào việc mình vô dụng và không phù hợp với viết lách. Tôi từng vì điều đó mà muốn bỏ cuộc, chuyển hướng, thậm chí không cầm bút viết nữa. Tôi từng yếu đuối đến vậy đó. 

Dù bạn là ai, đang làm gì, có ước mơ lớn lao hay bình dị, tôi mong bạn rằng tin bản thân làm được. Vì tất cả mọi chuyện trên đời này đều có thể thực hiện được, chỉ cần đủ khát khao và mong muốn. Mỗi chúng ta luôn đủ nội lực và khả năng đề làm điều mình muốn. 

Tin vào chính mình, bạn trẻ nghen! Có như vậy, bạn mới đủ dũng khí có được tất cả. 

 

Mỗi một điều trên tôi viết đều là một lần vấp ngã, một bài học nào đó tôi đã từng trải qua. Cái giá phải trả tôi không muốn đề cập ở đây. Tuy nhiên, tôi nghĩ những ghi chú này khá thực tế với đời sống và công việc mỗi ngày bạn gặp phải. 

Mong là bài viết cùng những ghi chú nhỏ trên đây hữu ích phần nào với bạn – một người sắp bước chân ra một thế giới rộng lớn và khắc nghiệt hơn tưởng tượng rất nhiều. Giống như ghi chú cuối cùng, vững lòng tin vào mình bạn nhé! Rồi bạn sẽ đến được đích đến của đời mình. 

 

Xem thêm các bài viết khác cùng chủ đề ở Working Tips!

Hoặc chia sẻ câu chuyện của chính bạn bằng việc comment trong bài viết này! 

Nếu bài viết hữu ích và mang giá trị cho bạn, bạn có thể ủng hộ cho tôi một cuốn sách ở đây!

Jeen Nguyễn, 

=============================

Lưu ý: Vui lòng tôn trọng chất xám và sáng tạo của người sản xuất nội dung, artist, designer bằng việc KHÔNG SAO CHÉP/COPY/REUP. Tất cả nội dung trên thuộc sở hữu của Jeen Nguyễn. Về thông tin bổ sung, bạn xem thêm tại trang Bản quyền-hợp tác!

Cảm ơn bạn,

 

Bạn cũng có thể thích..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *